Hal, bir ismin cümledeki görevini (özne, nesne, alan, sahip) gösterir ve Almanca bunu çoğunlukla artikelde işaretler.
Bir cümle, dört rol
Artikeller rolleri gösterdiği için Almanca kelimelerin yerini, kimin ne yaptığını değiştirmeden oynatabilir. Den Ball gibt der Mann dem Kind yine adamın topu çocuğa verdiği anlamına gelir. Vurgu değişir, roller değişmez.
Soru testi
| Hal | Soru | Görev | Örnek |
|---|---|---|---|
| Nominativ | Wer? Was? | özne: eylemi yapan | Der Hund bellt. |
| Akkusativ | Wen? Was? | doğrudan nesne: eylemden etkilenen | Ich sehe den Hund. |
| Dativ | Wem? | dolaylı nesne: alan kişi | Ich gebe dem Hund Wasser. |
| Genitiv | Wessen? | sahip, -in | Das ist der Ball des Hundes. |
Her halde artikel
| Hal | eril | dişil | nötr | çoğul |
|---|---|---|---|---|
| Nominativ | der | die | das | die |
| Akkusativ | den | die | das | die |
| Dativ | dem | der | dem | den |
| Genitiv | des | der | des | der |
Hali ne belirler?
Hali beş soruda bul
Değişen eril isimler de var
Küçük bir eril isim grubu, zayıf isimler, tekil Nominativ dışındaki her halde -(e)n alır. Çoğu insan veya hayvandır: der Student, der Kollege, der Junge, der Mensch, der Nachbar, der Herr, der Name, der Löwe.
- Ich kenne den Studenten.Öğrenciyi tanıyorum.
- Ich spreche mit dem Kollegen.İş arkadaşıyla konuşuyorum.
Günümüzde Genitiv
Yazıda Genitiv yaygındır: das Auto meines Vaters. Konuşurken Almanlar genelde das Auto von meinem Vater der. Eril ve nötr isimler -s veya -es alır: des Vaters, des Hauses. Özel adlara kesme işareti olmadan sadece -s eklenir: Lenas Auto.
Türkçe hal ekleri ve Almanca haller
Türkçe halleri eklerle, Almanca ise artikelle gösterir. Ekler iyi bir başlangıç noktasıdır ama bire bir örtüşmez:
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| den Mann (Akkusativ) | adamı (-i hali) |
| dem Mann (Dativ) | adama (-e hali) |
| des Mannes (Genitiv) | adamın (-in hali) |
| in dem Haus (in + Dativ) | evde (-de hali) |
| aus dem Haus (aus + Dativ) | evden (-den hali) |
- Yön bildiren -e hali her zaman Dativ değildir. Okula gidiyorum = Ich gehe in die Schule (Akkusativ) veya zur Schule.
- fragen Akkusativ alır, Türkçede ise "birine sormak" denir: Ich frage dich.
- Tamlamada sıra terstir: babamın arabası = das Auto meines Vaters (önce sahip olunan şey).
- İyi haber: helfen Dativ alır, tıpkı "birine yardım etmek" gibi: Ich helfe dir.
- Belirsiz nesne Türkçede ek almaz ama Almancada yine Akkusativ olur: Bir kahve içiyorum = Ich trinke einen Kaffee.