Çekimli fiil her zaman temel cümlenin ikinci öğesidir, fiilin diğer parçaları sona gider ve yan cümlede çekimli fiil en sona gider.
Fiil her zaman 2. konumdadır
1. konumda özne, bir zaman, bir yer, hatta bir nesne olabilir ve birkaç kelimeden oluşabilir. Orada ne olursa olsun, hemen ardından çekimli fiil gelir, özne başta değilse onun ardından da özne.
BağlaçKonum 1FiilOrta alanSon
Ichfahremorgen nach Zürich.
Morgenfahreich nach Zürich.
Nach Zürichfahreich morgen.
Aynı şeyi söylemenin üç yolu. Sadece 1. konum değişir; fiil ikinci kalır.
Cümle parantezi Satzklammer
Fiilin iki parçası olduğunda, bunlar cümlenin geri kalanının etrafında bir parantez oluşturur. Çekimli parça 2. konumda kalır, ikinci parça sona gider.
BağlaçKonum 1FiilOrta alanSon
Ichrufedich morgenan.
Ichkanndich morgenanrufen.
Ichhabedich gesternangerufen.
Ichwerdedich morgenanrufen.
Das Hauswirdim Sommergebaut.
Ayrılabilen fiil, kip fiili, Perfekt, gelecek zaman, edilgen yapı: hepsi aynı parantezi kullanır.
Sorular ve emirler
BağlaçKonum 1FiilOrta alanSon
Wannkommstdu?
Kommstdu morgen?
Rufmich bittean!
Soru kelimeli sorular fiili ikinci konumda tutar. Evet/hayır soruları ve emirler 1. konumu boş bırakır, bu yüzden fiil başa gelir.
Yan cümleler: fiil sonda
weil, dass, wenn, ob, obwohl, als ve diğer yan cümle bağlaçlarından sonra çekimli fiil cümlenin en sonuna gider.
BağlaçKonum 1FiilOrta alanSon
weilichmorgen nach Zürichfahre.
dassichdich morgenanrufe.
obwohlichkeine Zeithabe.
wenndumichanrufen kannst.
anrufe'ye dikkat et: yan cümlede ayrılabilen fiil yeniden tek kelime olarak yazılır.
Yan cümle önce geldiğinde bütün cümlenin 1. konumunu alır, bu yüzden ana fiil virgülden hemen sonra gelir: Weil ich keine Zeit habe, komme ich nicht.
Orta alan: zaman, neden, tarz, yer
Orta alanda zarflar genellikle te-ka-mo-lo sırasını izler: temporal (ne zaman), kausal (neden), modal (nasıl), lokal (nerede).
ne zamanheutenedenwegen des Regensnasılmit dem Busneredezur Arbeit
Ich fahre heute wegen des Regens mit dem Bus zur Arbeit.
Morgen ich fahre nach Zürich.→Morgen fahre ich nach Zürich.fiil ikinci
..., weil ich habe keine Zeit.→..., weil ich keine Zeit habe.weil'den sonra fiil sonda
Ich habe angerufen dich gestern.→Ich habe dich gestern angerufen.ortaç sonda