Każdy przyimek łączy się ze stałym przypadkiem, oprócz dziewięciu przyimków dwuprzypadkowych, które biorą celownik dla miejsca (Wo?) i biernik dla kierunku (Wohin?).
Cztery grupy
Biernik
durchfürgegenohneumbisentlang
für [[meinen Bruder|akk]], ohne [[dich|akk]]
Celownik
ausbeimitnachseitvonzugegenüberab
mit [[dem Zug|dat]], seit [[einem Jahr|dat]]
Dwuprzypadkowe
anaufhinterinnebenüberuntervorzwischen
celownik dla Wo?, biernik dla Wohin?
Dopełniacz
wegentrotzwährendstattinnerhalbaußerhalb
wegen [[des Wetters|gen]]
Wskazówka. Zdanie, by zapamiętać grupę z celownikiem: aus, bei, mit, nach, seit, von, zu zawsze łączą się z celownikiem. Powiedz to kilka razy na głos, zostanie w głowie.
Przyimki dwuprzypadkowe Wo? czy Wohin?
inin der Box
aufauf der Box
unterunter der Box
nebenneben der Box
hinterhinter der Box
vorvor der Box
überüber der Box
anan der Box
zwischenzwischen den Boxen
Dziewięć przyimków dwuprzypadkowych. Tutaj odpowiadają na Wo? (gdzie to jest?), więc biorą celownik: auf der Box. Przy ruchu w stronę miejsca, Wohin?, biorą biernik: Ich lege den Ball auf die Box.
Pytanie
Przypadek
Typowe czasowniki
Przykład
Wo? (gdzie)
Celownik
sein, liegen, stehen, sitzen, hängen, wohnen
Das Buch liegt auf dem Tisch.
Wohin? (dokąd)
Biernik
legen, stellen, setzen, hängen, gehen, fahren
Ich lege das Buch auf den Tisch.
Pary liegen/legen, stehen/stellen, sitzen/setzen, hängen/hängen najlepiej pokazują różnicę. Pierwszy czasownik to stan (celownik), drugi to czynność, która coś przemieszcza (biernik).
Ich bin in der Küche.Jestem w kuchni. (Wo?)
Ich gehe in die Küche.Idę do kuchni. (Wohin?)
Das Bild hängt an der Wand.Obraz wisi na ścianie.
Ich hänge das Bild an die Wand.Wieszam obraz na ścianie.
Formy skrócone
Niektóre przyimki łączą się z rodzajnikiem. Używaj formy skróconej zawsze, gdy nie chcesz akcentować rodzajnika.
Pełna
Skrócona
Przykład
in dem
im
im Kino
in das
ins
ins Kino
an dem
am
am Montag, am Meer
an das
ans
ans Meer
zu dem
zum
zum Arzt
zu der
zur
zur Arbeit
von dem
vom
vom Bahnhof
bei dem
beim
beim Essen
Dokąd idziemy: nach, zu, in
Dokąd idziesz?
1
Czy to miasto albo kraj bez rodzajnika?
Taknachnach Berlin, nach Italien
2
Czy to dom?
Taknach Hause (iść), zu Hause (być)Ich gehe nach Hause. Ich bin zu Hause.
3
Czy to osoba, sklep albo wydarzenie?
Takzuzum Arzt, zu Lena, zur Party
4
Czy to budynek albo kraj z rodzajnikiem, do którego wchodzisz?
Takin + biernikins Kino, in die Schweiz
✓
W innym razie
zu + celownik to bezpieczny wybór
Ich fahre zu Zürich.→Ich fahre nach Zürich.miasta z nach
mit den Bus→mit dem Busmit zawsze z celownikiem
Ich gehe im Kino.→Ich gehe ins Kino.ruch w stronę: biernik